Terugbetaling leefloon en GPMI vanaf 2028: wat verandert voor je OCMW

Op 10 november kondigde minister van Begroting Vincent Van Peteghem 210 miljoen euro extra aan voor de terugbetaling van leeflonen in 2026. Het oorspronkelijke budget van 300 miljoen euro was in september al opgebruikt. Het parlement moet de begrotingsaanpassing nog goedkeuren.

Dat is goed nieuws voor lokale besturen: de federale overheid komt haar belofte na om bij te passen als het budget niet volstaat. Maar wie verder kijkt dan 2026, ziet dat de regels van de compensatie zelf veranderen. Die verandering vraagt vandaag al aandacht.

 

Meer aanvragen dan verwacht

De regering rekende erop dat ongeveer één op drie mensen die hun werkloosheidsuitkering verliezen een leefloon zou aanvragen. In het Vlaamse Gewest was dat volgens cijfers van augustus 42%.

Die cijfers kunnen nog verschuiven, en de situatie verschilt sterk per bestuur. Bij sommige OCMW’s ligt het totale aantal dossiers volgens de VVSG nu al hoger dan in heel 2025.

 

De compensatie is tijdelijk en daalt

Voor mensen die hun uitkering verloren en in de eerste helft van 2026 een leefloon aanvroegen, gaat de verhoogde terugbetaling van 100% in 2026 naar 75% vanaf 2029. Voor wie vanaf 1 juli 2026 aanvraagt, geldt een andere regeling: 15% extra terugbetaling.

 

Twee gevolgen voor je meerjarenplanning:
- Het deel dat je OCMW zelf draagt, groeit elk jaar.
- De VVSG wijst erop dat de federale bijdrage voor personeel maar een deel dekt van de kosten voor het verwerken van aanvragen en het begeleiden van mensen.

 

Vanaf 2028 volgt de vergoeding de begeleiding

Vandaag krijgt een OCMW per GPMI (geïndividualiseerd project voor maatschappelijke integratie) minstens een jaar lang 10% extra toelage bovenop het leefloon. Volgens de plannen van de federale regering hangt de toelage vanaf 2028 af van het aandeel leefloners met een GPMI. Volgens de VVSG krijgen OCMW’s een hogere toelage als meer dan 60% van de leefloners een GPMI afsluit.

Een voorbeeld: voor een OCMW met 200 leefloners ligt die grens op 120 GPMI’s.

Daarnaast komt er een extra vergoeding wanneer iemand dankzij werk een jaar uit het leefloon blijft. De definitieve regels kunnen nog wijzigen.

 

Een GPMI is geen vinkje

Het zou een vergissing zijn om hier een aantallenverhaal van te maken. Een GPMI is een traject: afspraken die passen bij de persoon, een maatschappelijk werker die opvolgt en evaluaties op tijd. Dat vraagt tijd, en precies die tijd staat onder druk.

Ook financieel telt de kwaliteit. Onze experts financiële optimalisatie zien bij OCMW’s geregeld dezelfde fouten die tot correcties leiden:
-Te weinig evaluaties
- Ontbrekende handtekeningen
- Afspraken die te vaag zijn, of enkel taken voor de cliënt bevatten zonder rol voor het OCMW
-Subsidies die nog gevraagd worden terwijl de einddatum van het contract verstreken is

 

Wat betekent dit voor jou? Vijf dingen die je nu al kunt doen

1. Ken je GPMI-ratio. Hoeveel GPMI’s lopen er per 100 leefloners? Dat cijfer toont hoe ver je vandaag van de grens van 60% staat.

 

2. Kijk je lopende GPMI’s na. Zijn de evaluaties gebeurd, de handtekeningen aanwezig en de einddata nog geldig? Goede tekstsjablonen helpen als geheugensteun, en een kritische controle door de hoofdmaatschappelijk werker vangt fouten op voor de inspectie dat doet.

 

3. Bewaak je termijnen. Een knipperlicht moet in principe binnen de 30 dagen beantwoord worden aan de POD MI. Maandstaten punt je maandelijks af. Bij het equivalent leefloon moet de eerste subsidieaanvraag binnen de 45 dagen na de startdatum van het recht vertrekken. Elke dag te laat wordt niet gesubsidieerd.

 

4. Maak tijd vrij waar het kan. Vraag je af welk werk je doet “omdat het altijd zo ging”. Een maandelijks KSZ-onderzoek per cliënt is vaak niet nodig, omdat mutaties de relevante wijzigingen al oppikken. Veel software kan documenten, sjablonen en subsidieaanvragen (deels) automatiseren. Kortere, gerichte sociale verslagen besparen schrijf- en leeswerk.

 

5. Spreid de kennis. Zit de kennis over subsidies en formulieren bij één collega, dan ben je kwetsbaar bij afwezigheid of vertrek. Leg procedures vast en leid een tweede persoon op.

 

Hulp nodig bij een van deze stappen?

Public Partners, onze dienst financiële optimalisatie, brengt samen met je sociale dienst in kaart waar subsidies blijven liggen, leidt nieuwe medewerkers op en helpt je werking voor te bereiden op 2028. Heb je tijdelijk extra capaciteit nodig, dan springt via Public Staffing een ervaren expert in sociale zaken bij je in: van maatschappelijk werk en sociale administratie tot tijdelijke leiding van je dienst. Neem gerust contact op, dan bekijken we samen wat voor jouw bestuur zinvol is.

 

Bronnen: VVSG (12/11/2026 en update vierde golf, 2026), BRUZZ (10/11/2026), VRT NWS (06/08/2026), De Kamer (wetsontwerp 56K1110).

Deel op:

Een leiderschapstest bij de selectie van een diensthoofd: wat vertelt hij je wel en niet?

Wat is een leiderschapstest?

Een leiderschapstest brengt in kaart hoe iemand omgaat met de kern van een leidinggevende rol. Denk aan beslissen,...

Meer sollicitanten aantrekken? De juiste kandidaat vind je met de juiste mix

Een vacature bij een lokaal bestuur heeft een vaste sollicitatietermijn. Wie pas halverwege merkt dat er te weinig sollicitaties binnenkomen,...

Je vacature staat al maanden open. Vijf mogelijke oorzaken.

 

Derde publicatie, zelfde tekst, twee kandidaten waarvan één niet komt opdagen. Veel HR-diensten bij lokale besturen kennen dat gevoel. De...

Onze partners aan het woord

Ready to level up your team?

  • Dit veld is verplicht.
  • Dit veld is verplicht.

Lorem ipsum

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat.

  • Dit veld is verplicht.